Ελληνικά
English
Η Ορθοπαιδική
στην υπηρεσία του Αθλητή...

Αναζήτηση:
 

Η αρθρίτιδα του γόνατος στον νέο ασθενή

Το πρόβλημα

Ως αρθρίτιδα του γόνατος (εικόνα 1) ορίζεται η καταστροφή των δομικών στοιχείων της άρθρωσης (μηνίσκοι, αρθρικός χόνδρος). Η αρθρίτιδα μπορεί να είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας (οστεοαρθρίτιδα),  τραυματικής αιτιολογίας (μετατραυματική αρθρίτιδα) και ρευματικής αιτιολογίας (ρευματοειδής ή άλλη αρθρίτιδα). Ο πόνος είναι το κυρίαρχο σύμπτωμα του ασθενούς, ενώ μπορεί να υπάρχουν επίσης ύγραρθρο (συλλογή αντιδραστικού υγρού στην άρθρωση) και δυσκαμψία (έλλειμμα κίνησης) της άρθρωσης.

 
Εικόνα 1. Σχηματική παράσταση οστεοαρθρίτιδας γόνατος.
Εικόνα 1. Σχηματική παράσταση οστεοαρθρίτιδας γόνατος.
Εικόνα 1. Σχηματική παράσταση οστεοαρθρίτιδας γόνατος.
 
 

Οι κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές που συντελέστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες και κυρίως η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και η αύξηση στις οξείες και χρόνιες κακώσεις του γόνατος (τροχαία και εργατικά ατυχήματα, αθλητικές κακώσεις) έχουν δημιουργήσει μια νέα κατηγορία ασθενών. Είναι οι νέοι ασθενείς με αρθρίτιδα στο γόνατο. Οι ασθενείς αυτοί έχουν υποβληθεί συνήθως σε μία ή περισσότερες επεμβάσεις (συνήθως αρθροσκοπική μηνισκεκτομή ή καθαρισμό) με τα συμπτώματα να επανέρχονται κάποια στιγμή. Σημαντικό είναι να διευκρινίσουμε ότι η ηλικία στην ιατρική είναι σχετική και ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η βιολογική ηλικία σε σχέση με την χρονολογική ηλικία. Έτσι, ως νέος μπορεί να χαρακτηριστεί ένας ασθενής ακόμα και 55-60 ετών εφόσον δεν έχει άλλες χρόνιες παθήσεις και έχει αυξημένη σωματική δραστηριότητα.

Μέχρι πρόσφατα, η μοναδική λύση για την αντιμετώπιση της αρθρίτιδας του γόνατος ήταν η ολική αρθροπλαστική (εικόνα 2), η αντικατάσταση δηλαδή της φθαρμένης άρθρωσης με τεχνητή άρθρωση. Η επέμβαση έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας, έχει όμως και κάποια σημαντικά μειονεκτήματα. Το πιο σημαντικό είναι ότι έχει πεπερασμένο χρόνο ζωής. Μετά από 10-15 χρόνια η τεχνητή άρθρωση φθείρεται και ο πόνος επιστρέφει. Πολύ σημαντικό μειονέκτημα είναι επίσης ότι μετά από ολική αρθροπλαστική γόνατος, δεν επιτρέπεται έντονη φυσική δραστηριότητα διότι έτσι επιταχύνεται η φθορά της τεχνητής άρθρωσης.

 
Εικόνα 2. Ακτινολογική εικόνα ολικής αρθροπλαστικής γόνατος.
Εικόνα 2. Ακτινολογική εικόνα ολικής αρθροπλαστικής γόνατος.
Εικόνα 2. Ακτινολογική εικόνα ολικής αρθροπλαστικής γόνατος.
 

Έτσι, οι βιολογικά νέοι ασθενείς με πόνο στο γόνατο λόγω αρθρίτιδας αλλά και έντονη φυσική δραστηριότητα είχαν δύο λύσεις. Η πρώτη λύση είναι ολική αρθροπλαστική γόνατος, διακοπή της έντονης φυσικής δραστηριότητας και νέο μεγαλύτερο χειρουργείο (αναθεώρηση, δηλαδή νέα ολική αρθροπλαστική) σε 15 περίπου χρόνια. Η άλλη λύση είναι αναβολή της επέμβασης για όσο αντέχουν, με διακοπή κάθε δραστηριότητας που προκαλεί ή επιδεινώνει τα ενοχλήμτα με στόχο να υποβληθούν σε ολική αρθροπλαστική σε μεταγενέστερο χρόνο.

Η λύση

Στις μέρες μας, είναι πλέον διαθέσιμη και μια τρίτη λύση για αυτή την κατηγορία ασθενών. Είναι η βιολογική ανακατασκευή της άρθρωσης του γόνατος. Με άλλα λόγια, τοποθετείται νέος μηνίσκος στη θέση αυτού που είχε φθαρεί και αφαιρεθεί στο παρελθόν, ενώ ταυτόχρονα αντικαθίσταται και ο φθαρμένος χόνδρος. Χρησιμοποιούνται επομένως μοσχεύματα για την ανακατασκευή των δομικών υλικών του γόνατος (μηνίσκοι και αρθρικός χόνδρος, εικόνες 3 και 4) που είναι υπεύθυνα για την απορρόφηση των φορτίων. Η επέμβαση αυτή δίνει τη δυνατότητα στους ασθενείς να διατηρήσουν σχετικά υψηλό επίπεδο φυσικής δραστηριότητας και να καθυστερήσουν την ανάγκη για ολική αρθροπλαστική του γόνατος.

 
Εικόνα 3. Μεταμόσχευση μηνίσκου.
Εικόνα 3. Μεταμόσχευση μηνίσκου.
Εικόνα 3. Μεταμόσχευση μηνίσκου.
Εικόνα 4. Μεταμόσχευση μηνίσκου.
Εικόνα 4. Μεταμόσχευση μηνίσκου.
Εικόνα 4. Μεταμόσχευση μηνίσκου.
 

Ένδειξη για βιολογική ανακατασκευή της άρθρωσης έχουν καταρχήν νέοι ασθενείς με αρθρίτιδα και πόνο στο ένα διαμέρισμα της άρθρωσης (έσω ή έξω). Σημαντικό είναι να καθοριστεί ο βαθμός της αρθρίτιδας. Ασθενείς με αρχόμενη αρθρίτιδα έχουν καλύτερο κλινικό αποτέλεσμα σε σχέση με αυτούς που έχουν βαρειές οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Προϋποθέσεις για βιολογική ανακατασκευή είναι η συνδεσμική σταθερότητα της άρθρωσης και ο φυσιολογικός μηχανικός άξονας. Σε περίπτωση αστάθειας του γόνατος λόγω ανεπάρκειας του προσθίου χιαστού συνδέσμου απαιτείται επιπροσθέτως, ανατομική ανακατασκευή του προσθίου χιαστού συνδέσμου (εικόνες 5 και 6). Σε περίπτωση διαταραχής του ανατομικού άξονα (ο ανατομικός άξονας δηλώνει τον τρόπο κατανομής των φορτίων) απαιτείται επίσης διορθωτική οστεοτομία (εικόνα 7) για αποφόρτιση του πάσχοντος διαμερίσματος.

 
 
Εικόνα 5. Αρθροσκοπική εικόνα ρήξης ΠΧΣ και μοσχεύματος ΠΧΣ.
Εικόνα 5. Αρθροσκοπική εικόνα ρήξης ΠΧΣ.
Εικόνα 5. Αρθροσκοπική εικόνα ρήξης ΠΧΣ.
 
Εικόνα 6. Αρθροσκοπική εικόνα μοσχεύματος ΠΧΣ.
Εικόνα 6. Αρθροσκοπική εικόνα μοσχεύματος ΠΧΣ.
Εικόνα 6. Αρθροσκοπική εικόνα μοσχεύματος ΠΧΣ.
Εικόνα 7. Μηχανικός άξονας γόνατος πριν και μετά την οστεοτομία.
Εικόνα 7. Μηχανικός άξονας γόνατος πριν και μετά την οστεοτομία.
Εικόνα 7. Μηχανικός άξονας γόνατος πριν και μετά την οστεοτομία.
 
 
Συμπερασματικά, η βιολογική ανακατασκευή του γόνατος απαιτεί ενδελεχή αξιολόγηση του γόνατος, σταδιοποίηση της αρθρίτδας και αντιμετώπιση όλων των παραγόντων που συντελούν στη σωστή κατανομή και απορρόφηση των φορτίων στο γόνατο. Όλες οι προαναφερθείσες επεμβάσεις γίνονται σε ένα ή δύο χρόνους και απαιτούν πολύ μεγάλη εξειδίκευση και αμπειρία από τον χειρουργό. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η αποκατάστασης μετά από βιολογική ανακατασκευή του γόνατος απαιτεί χρήση βακτηριών και λειτουργικού νάρθηκα για αρκετό χρονικό διάστημα (8-12 εβδομάδες) ενώ ο συνολικός χρόνος αποκατάσρασης ανέρχεται στους 8-10 μήνες.

Τα πρώτα αποτελέσματα από μελέτες στην Αμερική είναι πολύ ενθαρυντικά. Σε 115 ασθενείς με μέσο όρο ηλικίας τα 47 έτη, που αντιμετωπίστηκαν με βιολογική ανακατασκευή του γόνατος, μόνο το 15% χρειάστηκε να προχωρήσει σε ολική αρθροπλαστική γόντος σε 5 χρόνια κατά μέσο όρο. Για το σύνολο των ασθενών, η καθυστέρηση στην ανάγκη για ολική αρθροπλαστική γόνατος υπολογίζεται στα 10 χρόνια περίπου.